|
|
Nefertiti (często Nefretete, dosłownie piękna, która przybyła) - królowa egipska, żona faraona Echnatona z XVIII Dynastii.
Pochodzenie Nefertiti nie jest do końca jasne. Przedstawia się teorię jakoby była księżniczkš hetyckš - co tłumaczyłoby jej imię. Często przyjmuje się także, iż była córkš doradcy i Wezyra dworu Ay, który wstšpił na tron po mierci Tutanchamona.
Była ukochanš żonš Echnatona, z którym miała 7 córek, w tym: Maketaton, Meritaton, Neferneferuaton-Taszerit, Neferneferure, Setepenre i Anchesenaton [("Jej życiem jest Aton"), żona Tutanchamona].
Wobec jego prawdopodobnego upoledzenia i choroby, została wyniesiona na tron jako współregent i przybrała imię Nefernefernuaton ("nadzwyczajna pięknoć Atona").
Jako jedyna królowa w historii Egiptu jest przedstawiana na nielicznych zachowanych płaskorzebach w pozach zarezerwowanych dla faraonów, np. zwyciężania lub upokarzania wrogów Egiptu oraz z 2 ramkakami nad głowš.
Stawiane sš także hipotezy, że po mierci swego męża objęła tron jako Neferneferuaton. Z zachowanych listów dyplomatycznych wynika, że wysłała list do władcy Hetytów, proszšc go o przysłanie jednego ze swych synów na męża, albowiem nie chciała brać za małżonka jednego ze swoich krewnych, jak ich w licie nazwała "swoich sług".
W wyniku tych zabiegów wyszła za mšż za hetyckiego księcia Zannanzasa, który panował pod imieniem Neferneferuaton Semenechkare (1335-1333 p.n.e.).
Podobnie jak Echnaton pochowana została w jego nowej stolicy Achetaton (dosłownie horyzont Atona, obecnie: Tell el-Amarna). Jednak ich grób został prawdopodobnie przeniesiony potem do Doliny Królów. Przypisuje się dla nich grobowiec oznaczony jako KV65.
Po upadku kultu Atona i zemcie kapłanów Amona z Teb większoć posšgów i inskrypcji jej męża została zniszczona lub zatarta.
OO Z jej pamištkami nie obchodzono się tak zdecydowanie, co może wskazywać, że to ona przywróciła stary kult. OO
Według pewnych wskazówek, skarby znalezione w grobie przedwczenie zmarłego Tutanchamona mogły pierwotnie być wyposażeniem grobowców jego ojca i macochy. Jego złota maska nosi lady przeróbek, a niektóre trumny chłopięcego faraona majš kobiece piersi i póniej dorobione skrzydła.
7 grudnia 1912 Ludwig Borchardt odnalazł w el Amarna piękne i bardzo dobrze zachowane popiersie królowej, które obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Berlinie.
Rzeba ta, przedstawiajšca głowę kobiety z pięknš, długš szyjš i z przysługujšcym faraonom nakryciem głowy, stała się jednym z synonimów starożytnego kanonu piękna.
Wielki Hymn do Atona:
'Ty jeste Ra, i Ty uprowadziłe ich wszystkich jako jeńców;
Zwišzujesz ich Twojš miłociš.
Chociaż Ty jeste z daleka, Twoje promienie sš na ziemi;
Chociaż Ty jeste wysoko, Twoje lady sš dniem.
Kiedy zachodzisz na zachodnim horyzoncie nieba,
wiat jest w ciemnoci jak umarli.
Ludzie piš w swoich komnatach,
Ich głowy sš obwišzane,
Ich nozdrza zablokowane, i żaden nie widzi drugiego.
Skradzione zostajš wszystkie ich rzeczy, które sš pod ich głowami,
Podczas gdy oni o tym nie wiedzš.
(...)
Sprawiajšc powodzie w górach, jak wielkie morze,
I nawadniajšc ich pola poród ich miast.
Jak cudowne sš Twoje plany, O Panie wiecznoci!
Nil w niebie jest dla obcych,
I dla bydła każdego lšdu, które chodzi na swoich nogach;
Ale Nil, on wychodzi z podziemi dla Egiptu.
Tak Twoje promienie żywiš każdy ogród;
Kiedy Ty powstajesz one żyjš, rosnš przez Ciebie.
Ty czynisz pory roku, aby stwarzać wszystkie Twoje dzieła;'
O Amonie tu nieco:
Amon, Amon-Re, Ukryty lub Niewidzialny bóg, król bogów. Sprawca urodzaju. Powodował, że plony były obfite, zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Imię Amona po raz pierwszy występuje w Tekstach Piramid z okresu Starego Państwa. Pojawia się tam wraz z małżonkš (swym żeńskim odpowiednikiem - Amaunet) oraz jako bóg zwišzany z Minem i Ha (bogiem pustyni Zachodniej) a także utożsamiany z Re (Amon-Re). Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów natury: powietrza i wiatru. Przedstawiany jako król w koronie z dwoma wysokimi piórami lub człowiek z głowš barana z zakręconymi rogami, także wšż Kematef. W rękach trzymał bicz i znak ankh. Jego ulubionym zwierzęciem był baran.
Amon-Re, Re, Amon - bóg Słońca. Jego głowę zdobi dysk słoneczny. Kapłani miasta Heliopolis złšczyli jego kult z wczeniejszym kultem boga Amona. Tworzył pary z wieloma bogami. Był słońcem, które wieciło w południe, włacicielem barki, którš wszyscy bogowie płynš po niebie (czyli wewnštrz bogini Nut) każdego dnia ze wschodu na zachód z krainy życia do krainy umarłych. Płynęli, aby odrodzić siebie i wiat dnia następnego, podtrzymać porzšdek kosmosu uosobiony w postaci bogini Maat. Bóg słońca, czasem identyfikowany z Amonem, stworzył człowieka ze swoich łez.
Kulty Atona i Amona rywalizowaly ze soba na przestrzeni wiekow. Zaglebiajac sie w mity o tych bostwach, dochodze do wniosku, ze kazde z nich jest okrutne. W tym watku bede zbierala materialy na ten temat, by zaglebic sie w skarby wiedzy, jaka przetrwala przez pokolenia. Moze uda sie mi dojsc do jakis ciekawych wnioskow.
|
