|
|
I
Dziś, na przełomie tysiącleci, w erze lotów kosmicznych i niezwykle skomplikowanych technologii, kwitnie pewna dziedzina wiedzy okultystycznej, próbując uzyskać nawet status nauki. Mowa tu o astrologii.
Przyjrzyjmy się więc dokładniej astrologii, aby uświadomić sobie, czemu tak naprawdę coraz częściej dajemy wiarę.
Astrologia jest to pewna praktyka, która doszukuje się wpływu położenia ciał niebieskich na zjawiska ziemskie, zwłaszcza związane z losami człowieka. Próbuje ona również na podstawie konfiguracji ciał niebieskich przepowiadać przyszłość.
Trochę historii
Historyczne źródła astrologii sięgają starożytności. Prawie 6 tysięcy lat temu została sporządzona pierwsza mapa nieba, zaś pierwsze teksty astrologiczne pochodzą sprzed około 4 tysięcy lat.2 W skład starożytnej astrologii wchodziła zarówno obiektywna wiedza o charakterze astronomicznym wynikająca z obserwacji nieba, jak też elementy magii, przesądów czy religii wyznawanych przez konkretne plemiona i społeczności. W tamtych czasach istniały bowiem tzw. religie astralne, mające swoją symbolikę, mitologię i obrzędy. Na królewskich dworach Sumerów, Asyryjczyków, Chaldejczyków, Persów, Egipcjan, czy plemion arabskich przebywali magowie-astrologowie, którzy obserwowane na niebie znaki wiązali z losami królestw i ludzi. W państwie Inków istniało nawet kolegium astrologiczne, które przepowiadało przyszłość kraju, charakter ludzi, czy czas odpowiedni na wyprawy wojenne. Wierzono tam, że planetami rządzą potężne demony, które wpływają na wszystko, co dzieje się na ziemi. W Chinach, w XII w. przed Chrystusem, uznano astrologię za oficjalną naukę, nazywając ją "Drogą do Nieba".
Astrologia w takiej postaci, pod jaką znamy ją dziś rozwinęła się w Mezopotamii, a ściślej w Imperium Nowobabilońskim. Najstarsze źródła pisane, które przekazują nam informacje o wierzeniach astralnych w Mezopotamii, pochodzą z ok. 650 r. przed Chrystusem. Kapłani babilońscy już wówczas znali 7 planet i około 270 gwiazd. Ciała niebieskie utożsamiano z poszczególnymi bożkami. Wierzono więc, że jeśli na niebie dominuje Nerwal (wg Chaldejczyków Mars), zbliżała się wojna, Marduk (Jowisz) odpowiadał za losy władców, itd.
W oparciu o wiedzę Babilończyków, rozwinęła się astrologia grecka, która była stosowana głównie do określania losów jednostek i rozwijała się w ścisłym związku z religią, a planety otrzymały imiona bogów greckich: Hermesa, Afrodyty, Zeusa.
Na tym tle w sposób wyjątkowy jawi się naród wybrany, Święte Księgi którego zawierają wiele przestróg przed wiarą w gwiazdy. Bóg przez autorów natchnionych zaraz na początku Biblii wyjaśnia, że ciała niebieskie są Jego dziełem: "Bóg rzekł: Niechaj powstaną ciała niebieskie, świecące na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią (Rdz 1, 14-15). Tak więc, już na pierwszych stronach Starego Testamentu jednoznacznie określona jest rola gwiazd i ich granice w świecie stworzonym.
Stwórca też bardzo szybko przestrzega swój naród przed pokusą przekształcenia gwiazd w bóstwa posiadające władzę nad życiem ludzkim: "Gdy podniesiesz oczy ku niebu i ujrzysz słońce, księżyc i gwiazdy, i wszystkie zastępy niebios, obyś nie pozwolił się zwieść, nie oddawał im pokłonu i nie służył, bo Pan, Bóg twój, przydzielił je wszystkim narodom pod niebem." (Pwt 4, 19)
Nieustannie też Bóg przez proroków przestrzega przed złudnym pokładaniem nadziei w gwiazdach oraz przed poszukiwaniem wybawienia i uzdrowienia gdzie indziej niż w Bogu: "Masz już dosyć mnóstwa twoich doradców. Niechaj się stawią, by cię ocalić, owi opisywacze nieba, którzy badają gwiazdy, przepowiadają na każdy miesiąc, co ma się z tobą wydarzyć." (Iz 47,13)
Wreszcie księgi mądrościowe zdecydowanie potwierdzają niebezpieczeństwa politeizmu, który jest równoznaczny z oddawaniem kultu stworzeniom, do których należą przecież też i gwiazdy: "Głupi [już] z natury są wszyscy ludzie, którzy nie poznali Boga: z dóbr widzialnych nie zdołali poznać Tego, który jest, patrząc na dzieła nie poznali Twórcy, lecz ogień, wiatr, powietrze chyże, gwiazdy dokoła, wodę burzliwą lub światła niebieskie uznali za bóstwa, które żądzą światem. Jeśli urzeczeni ich pięknem wzięli je za bóstwa - winni byli poznać, o ile wspanialszy jest ich Władca, stworzył je bowiem Twórca piękności; a jeśli ich moc i działanie wprawiły ich w podziw - winni byli z nich poznać o ile jest potężniejszy Ten, kto je uczynił. Bo z wielkości i piękna stworzeń poznaje się przez podobieństwo ich Stwórcę."(Mdr13,1-5) c.d.n.
II
W czasach współczesnych wszystko co ma etykietkę "naukowy" uznawane jest za prawdziwe. Dlatego właśnie licząca sobie kilka tysiącleci astrologia, odradza się próbując przybierać formy naukowe. Współcześni astrologowie, uznawszy poglądy swoich poprzedników za zbyt ograniczone, dystansują się od starożytnych koncepcji przez wykorzystywanie danych statystycznych, opracowanych metodą informatyczną i układają horoskopy posługując się komputerem. Otaczając się nowoczesną techniką, astrologia bardzo chętnie wykorzystuje naukową terminologię astronomii, wprowadzając tym samym swoistą dezinformację. Aby zrozumieć jak daleko posunięta jest ta manipulacja porównajmy astronomię z astrologią.
Astronomia
Jest nauką przyrodniczą, której przedmiotem badań są ciała niebieskie, ich zbiorowiska oraz materia rozproszona w przestrzeni kosmicznej. Celem badań tej nauki jest wyjaśnienie budowy, powstania i ewolucji owych ciał. Astronomowie współpracują też z naukowcami innych dziedzin, badając np. we współpracy z geofizykami oddziaływania między zjawiskami zachodzącymi na Słońcu, w materii międzyplanetarnej oraz w atmosferze ziemi. Oddziaływania takie są bowiem niezaprzeczalne. Na co dzień dostrzegamy chociażby rytmy w przyrodzie, które zależą od wpływu Słońca - zmiany pór roku czy pór dnia. Medycyna obserwuje zależność występowania czy nasilenia pewnych chorób w zależności np. od pór roku (wysypki, wrzody żołądkowo-jelitowe, alergie itp.) Również niektóre zaburzenia neuro-psychiatryczne są w dużej mierze zależne od warunków astrofizycznych czy meteorologicznych.
Astrologia
Również bada wpływ ciał niebieskich na rzeczywistość ziemską, ale jej badanie ma zupełnie inny charakter. Podręczniki astrologii podobnie jak astronomii roją się od nazw planet i gwiazd, sprawiając wrażenie wprowadzania czytelnika w wiedzę z zakresu układu słonecznego. Jednakże po uważniejszym przestudiowaniu treści okazuje się, że interpretacja fizycznych zjawisk, jakimi są układy planet odbiega od schematów naukowych. Wnikliwy czytelnik zauważy, że opisy np. Jowisza, Marsa czy Wenus nie dotyczą konkretnej planety, ale boga, od którego otrzymała ona nazwę. Na przykład, literatura astrologiczna przedstawia Jowisza jako naturę ekspansywną, życzliwą, dobroduszną, Saturn ma oddziaływać na ludzi krępująco, ograniczająco i złośliwie, Wenus wpływa na takie uzdolnienia jak pisarstwo, teatr, muzyka, plastyka.
Jak widać, astrologia zapożycza pewne elementy astronomii i nasyca je starożytną mitologią grecką i rzymską. Opiera się nie na fizycznych właściwościach planet, lecz na konkretnych przymiotach lub wadach, mitycznych bóstw. Takie manipulowanie terminologią przyczynia się do ogromnych nieporozumień. Gdyby literatura astrologiczna chciała być uczciwa, nie powinna posługiwać się słowem "planeta" lecz "bóstwo".
W ten sposób okazuje się, że jeden z najważniejszych filarów astrologii - koncepcja wpływu planet na życie człowieka jest fikcją, ponieważ opiera się nie na konkretnych danych naukowych, ale na wymyślonych przez człowieka bóstwach oraz na przypisywanych im mitycznych cechach.
Planety są astrologowi potrzebne tylko do opracowania horoskopu (kosmogramu), co jest typowo matematycznym zadaniem. Przy jego rozwiązaniu astrolog posługuje się efemerydą, czyli obliczonymi danymi dotyczącymi przebiegu przyszłego zjawiska astronomicznego (np. przyszłego położenia planet). Kiedy astrolog przy pomocy efemerydy umiejscowi planety i zbuduje kosmogram, dalsze interpretacje opiera już na bóstwach, ich cechach, wzajemnych powiązaniach wziętych z mitologii.
Zaprogramowane w komputerze dane nie wnoszą nic ponad to, co proponowała klasyczna astrologia, a wiedza ezoteryczna nie staje się automatycznie naukową po "przejściu" przez nawet najbardziej nowoczesne maszyny elektroniczne.
Czym więc jest astrologia? Nauką - jak chcą tego jej rzecznicy? A może religią, jeśli jej założenia budowane są na całym panteonie bóstw?
"Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie" (Wj 20,3). Warto o tym pamiętać sięgając po horoskop.
|
